Produkty

INDIAŃSKIE ŁAPACZE SNÓW

Łapacz snów (z ang. dreamcatcher) to amulet, którego powstanie i przypisywane właściwości magiczne związane są z wierzeniami kanadyjskich i północnoamerykańskich plemion Indian – Siuksów i Odżibwejów. Jak mówią źródła, amulet ten ten pojawił się ok. 1975 roku. Składał się z plecionych nici, najczęściej ścięgien zwierzęcych lub nici bawełnianych, przypominających pajęczą sieć, wplecionych w okrąg, który to wykonany był ze sprężystej, drewnianej gałęzi, np. wikliny. W sieć wplecione były koraliki i kamienie, doczepiano do niego pióra i skórki. Do czego służył ten przedmiot i z jakimi wierzeniami był związany?

Indiańskie legendy o powstaniu łapacza snów

Pewna kobieta z plemienia Siuksów, miała dziecko, które było męczone przez senne koszmary. Matka, nie mogąc pomóc dziecku w żaden sposób, udała się do starej przędzarki po radę. Ta kazała przygotować jej “sieć życia” z gałązek wierzbowych, związać je w wieczny krąg i zapleść sieć z włókien bawełny. Amulet ten, zawieszony w miejscu, gdzie miały padać promienie słońca, pomagał odtąd dziecku odpędzić złe sny.

Te same plemię podaje sobie inną historię. Otóż pewna stara kobieta pod sklepieniem swego szałasu zobaczyła pająka tkającego sieć. Obserwowała go przy tej mozolnej pracy i chroniła pajęczynę, by nikt jej nie zniszczył. Pająk żył sobie spokojnie, aż pewnego razu postanowił odejść. Zanim to uczynił, podziękował kobiecie za jej dobre serce, za to, że chroniła go przed niebezpieczeństwem. Zostawił jej swoją pajęczynę, która odtąd miała chwytać wszystkie sny, które wejdą do jej namiotu. O świcie wszystkie złe sny odejdą a dobre pozostaną.

Wśród opowieści Indian Chippewa pojawia się natomiast taka opowieść. Kobieta Pająk pomagała Wanabozhoo zwrócić ludziom Słońce. Wtedy to u zarania narodu Indian Chippewa, wszystkie ich narody żyły w jednym miejscu na Wyspie Żółwia. Kiedy jednak rozproszyli się po czterech stronach Ameryki Północnej, Kobieta Pająk nie była już w stanie odwiedzać wszystkie dziecięce kołyski. Dlatego też matki, siostry i babcie zapoczątkowały zwyczaj tkania dla każdego noworodka magicznych pajęczyn. Okrągły kształt łapacza miał symbolizować drogę, jaką Słońce musi pokonać na niebie w ciągu każdego dnia. Ilość miejsc, w których sieć łączy się z obręczą, wynosi osiem; ze względu na osiem nóg Kobiety Pająka. Kobieta Pająk po dziś dzień troszczy się o swoje dzieci, ludzi Ziemi. Od tysiącleci też buduje o świcie swoje schronienie. Budząc się o tej porze, można być świadkiem cudu, w którym pierwsze promienie Słońca w postaci jasnych iskierek więzione są na kroplach rosy.

Inne znaczenie amuletu wyjaśnia nam legenda Indian Yakima. Podczas gdy wszyscy Indianie zaangażowali się w walki z Białymi, Wódz Moses skonstruował przyrząd podobny do łapacza snów, aby z jego pomocą patrzeć na drugą stronę. Następnie dzielił się ze swymi ludźmi tym, co widział przez otwór łapacza snów. Były to prorocze przesłania, przekazywane najczęściej w formie pieśni, które dawały ludziom pewien rodzaj nadziei, by mogli zmierzyć się z mijającym biegiem życia. Sieć oznacza tę większość spośród nas, którzy nie będą mieli możliwości zobaczenia drugiej strony dopóki nie nadejdzie ich czas. Otwór w sieci to ci, którzy mają tę możliwość już teraz. Sny są stanem ducha. Każdy śni, ale tylko nieliczni potrafią przejść na drugą stronę. Ci, którzy potrafią, są uważani za uzdrowicieli. Sprowadzają oni pieśni i wizje dla pozostałych.

Symbolika amuletu

  • Obręcz – pokryta jest kolorowymi materiałami lub wełną. Symbolizuje zamknięty krąg życia i cztery strony świata. Zwykle wykonanywana była z gałązek giętkiej wikliny.
  • Sieć – pleciona była najczęściej z wełny, ścięgien zwierzęcych lub sznurków. Sama sieć symbolizuje jedność rodzinną, a supełki to nierozerwalne więzy rodzinne, więzy krwi.
  • Kolory na pierścieniu symbolizują aspekty duchowe, emocje i nastroje: np.: niebieski – reprezentuje Niebo i wszystko co Niebiańskie, żółty – przypisuje się słońcu, oznacza nowy początek, daje umiejętność patrzenia poza ramy ograniczeń, czerwony – jest kierunkiem uczciwości, ciężkiej pracy, rodziny i przede wszystkim miłości, czarny – reprezentuje drogę samozniszczenia i nadużywania, biały – symbolizuje wykorzystanie mądrości i własnej wiedzy w pożyteczny sposób, zielony – jest to symbol Matki Ziemi.

Do tej podstawowej konstrukcji wplatane były pióra, koraliki i inne elementy, którym Indianie przypisywali właściwości magiczne.

  • Pióra – związne są z powietrzem, oddechem. Po nich spływają do naszej świadomości dobre sny, złapane wcześniej w sieć. Sowie pióro oznacza mądrość kobiecą, orle pióro natomiast to odwaga mężczyzny.
  • Koraliki, kamyki (turkus, kamień górski) – mają spełnić sny śpiącego, zapewnić mu siłę witalną i moc działania.
  • Pazury – powinny zapewnić ochronę właścicielowi.
  • Kawałek modrzewia – dodaje zdrowia posiadającemu.
  • Futerko – symbolizuję ciepło i wygodne życie.
  • Koński włos – jest to symbol silnego, hardego ducha i wytrzymałości.

Łapacze snów wieszane były nad posłaniami lub przy samym wejściu do tipi, w miejscach, gdzie padało na nie słońce. Według indiańskich wierzeń, sny, nawiedzające śpiących w domu, musiały przejść przez taki amulet. Gęsta sieć przepuszczała dobre sny a zatrzymywała nocne mary. Koszmary ginęły wraz z pierwszymi promieniami słońca a dobre sny spływały po piórach bezpośrednio do podświadomości sennej człowieka.

Na pewno u wielu z nas wisi taki łapacz snów nad łóżkiem. Zwykle nie jest to już sieć zrobiona ze ścięgien zwierzęcych lecz z cienkiej żyłki, pióra nie muszą być sowie czy orle i raczej nie zaplątało się tam końskie włosie. A magia przedmiotu, czy pozostała? Jedni podchodzą do tematu sceptycznie i widzą w nim jedynie oryginalną ozdobę, element dekoracyjny mieszkania, inni dostrzegają w nim przedmiot mocy, który filtruje sny i chroni przed złymi duchami, pomaga wyzbyć się koszmarów nocnych i uczynić nasze sny proroczymi.

Może warto dać trochę przestrzeni dziecinnej wyobraźni i zamienić swój pokój w indiańskie tipi?
I wyśnić jakiś piękny sen o indiańskich mustangach 🙂

*żródła artykułu: wiadomości z internetu; M. Skibniewska “Legendy Indiańskie. Opowieści Starych Kultur”, Wrocław 2006.

  • Brak produktów